Voorpagina
Door: Gerhard Smeenk
november 2025
Voorwoord
Door: Melle Boudewijns
We gaan alweer toe naar de laatste maand van het 2025. Het is de tijd voor overdenking van het afgelopen jaar en voor het bedenken van nieuwe dingen voor volgend jaar.
Deze Achter de Rügediek bevat het laatste artikel van Karla van Rooijen – van der Meulen. Zij gaat Texel verlaten en schrijft daar een mooi laatste artikel over. Naast artikelen was Karla al een tijd mederedactie lid van Achter de Rügediek. Wij gaan haar dus dubbel missen maar wij willen haar hierbij danken voor alle mooie artikelen die zij gemaakt heeft.
Zoals gezegd, we kijken ook vooruit en verwelkomen na lange tijd ook buurtvereniging Bethel weer terug. Sandra Hooijschuur schrijft namens de vereniging wat ze allemaal van plan zijn.
Ondertussen is de redactie van Achter de Rügediek nu dringend op zoek naar een aantal nieuwe medewerkers:
- één of meer medewerker(s) die interviews wil(len) gaan doen en daar een of meer artikelen van gaan maken
- een nieuwe redactie medewerker
- een medewerker die wil helpen om de digitale krant te publiceren
Wil je dit zelf doen, laat het ons dan weten of weet je iemand die je kent die dit leuk vind vraag die persoon dan om contact met ons op te nemen via redactie@achterderugediek.nl
Zorg dat Achter de Rügediek ook in de 40ste jaargang kan blijven bestaan en meld je aan!
Onze boeren
Door: Marga Boudewijns
Interview met Mark Slot en Tine te Winkel, Hoeve Rotterdam, Hoofdweg 106 De Cocksdorp
Fijn om hier nu naar toe te gaan. Ik had in de loop van de tijd al het een en ander gelezen in de pers en ook met andere deelnemende boeren aan het proefproject Zoete Toekomst Texel gepraat maar nu komt dan de meest recente informatie van een succesverhaal betreffende het project want bij Mark Slot heeft het project zeker zijn vruchten afgeworpen. Maar we beginnen bij de geschiedenis van de boerderij.
De historie van de boerderij
Dit wordt een combinatie van informatie uit het Boerderijenboek,* informatie van de campingsite van de boerderij (https://www.campinghoeverotterdam.nl/boerderij) en informatie van Mark.
Voor 1840 stond hier een eenvoudig huis. Casper Vlierboom en consorten lieten hier in 1846 een boerderij bouwen met 5 arbeiderswoningen. Casper woonde in Rotterdam waar ook de veiling van de eerst gebouwde boerderijen in Eierland plaats vond en daar komt de naam van deze hoeve vandaan.
Boerderij ’s-Hertogenbosch, Muyweg 7, heeft de naam Rotterdam als eerste gekregen zoals een kaart in het waterschaps-archief aangeeft. In 1860 werd een echtgenote van een Van Lanschot daar eigenares en die woonde in ’s-Hertogenbosch waarschijnlijk is de naam destijds veranderd.
Hoeve Rotterdam is een aantal keren van eigenaar gewisseld, is langer dan een eeuw een huurplaats geweest en heeft meerdere bewoners gekend. Vanaf hoeve Sir Robert Peel kwamen Cornelis Janszoon Slot, zijn vrouw Cornelia Bernardusdochter Huisman en hun kinderen in 1906 naar hoeve Rotterdam. Cornelis schafte in 1907 een graanmaaier/zelfbinder aan. In 1920 behoorde hij bij de top 10 van de Texelse inkomen-genieters. De gebroeders Slot zetten in 1932 het bedrijf voort. De 2 ongehuwde zonen Jan en Bernardus en de ongehuwde dochters Anna Hendrika en Maria Elisabeth bleven op de boerderij wonen. Broer Niek Slot woonde op hoeve De Bouwvoor. Hoeve Rotterdam werd in 1945 door de Duitsers vernietigd, alleen het bakhuisje bleef gespaard. In 1948 kwam de herbouw van de hoeve gereed. Niek Slot en zijn vrouw woonden 5 jaar op Rotterdam. In 1955 verbrandde de boerderij door hooibroei, nieuwbouw volgde. Daarna kwam hun zoon Cornelis Nicolaas (Kees) Slot die trouwde met Alfina Catharina (Fien) Cornelisdochter Smit op de boerderij. In 1971 werd Kees eigenaar. In 1975 liet hij een schuur bouwen met een vier-rijige ligboxenstal voor 86 melkkoeien. In de melkstal werden gelijktijdig 6 koeien gemolken. Daarnaast kwam het melklokaal met tanks en koeling. Het woonhuis Hoofdweg 106A werd voor Kees en Fien naast de boerderij gebouwd, terwijl hun zoon Nico, getrouwd met Saskia Jacobsdochter Van der Vis, als mede-firmant op de boerderij kwam wonen. Hoeve Rotterdam is een gemengd bedrijf (vee- en akkerbouw). In 1980 werd bij de hoeve een aardappel bewaarschuur gebouwd. Begin 2014 is er een geheel nieuwe geautomatiseerde melkstal gebouwd waar ongeveer 120 koeien gemolken worden. In 2016 is er een nieuwe aardappelloods gebouwd. Mark, zoon van Nico en Saskia woont nu op de boerderij samen met zijn vriendin Tine en zijn ouders wonen in het woonhuis naast de boerderij.
Zo wonen er dus al meer dan 120 jaar ‘Slotten’ op Rotterdam. Mark heeft een dochter van 8 jaar waar hij co-ouderschap over heeft. Zij woont om de week op de boerderij.
Het bedrijf en het wonen op de boerderij
Rotterdam is een gemengd bedrijf. Naast het houden van melkkoeien verbouwd Mark pootaardappelen, suikerbieten en mais (voer voor de koeien). Er zijn twee melkrobots en een voerrobot. Een deel van het grasland wordt gekuild als voer voor de koeien.
Mark teelt ook erwten (in de vorm van voer voor koeien). Het is een mooi gewas voor de biodiversiteit, er groeien ook wat kruiden in en het is goed voor de bodem. Hij krijgt daarbij subsidie van Natuurvereniging De Lieuw. De teelt is goed voor het milieu want dan hoeft er geen soja ingevoerd te worden uit Zuid-Amerika en je produceert lokaal. Zo zijn er ook projecten betreffende de teelt van veldbonen en luzerne.
De minicamping is aangelegd in 2017 en er zijn 15 plaatsen. Moeder Saskia beheerd de camping. Boekingen komen binnen via de eigen site of via het VVV.
Mark (37 jaar) en Tine (35 jaar) wonen samen op de boerderij maar hebben ieder hun eigen werk. Mark op de boerderij en Tine is watereconoom en teammanager Water Smart Agriculture and Water Economics & Governance bij Acacia Water (https://acaciawater.com/home/). Zij hebben nu 4 ½ jaar een relatie en hebben elkaar aan het begin van het project Zoete Toekomst Texel (ZTT) op de boerderij ontmoet. Tine was daar destijds projectleider namens Acacia. Tine is voor haar werk van maandag tot woensdag in Den Haag en overnacht dan in haar appartement maar werkt ook thuis en is regelmatig voor haar werk in het buitenland. Acacia Water is een onafhankelijk Nederlands adviesbureau dat duurzame oplossingen ontwikkelt voor watervraagstukken wereldwijd. De beschikbaarheid van schoon, gezond en veilig water voor iedereen is voor hen een missie. Tine doet ook opdrachten voor de stichting Zoete Toekomst Texel (https://www.zoetetoekomsttexel.nl/). Op deze site staat een duidelijk animatiefilmpje dat uitlegt hoe het project voor de boeren werkt. De stichting is nu bezig met het maken van een watervisie voor de langere termijn voor heel Texel, samen met de gemeente en andere partijen.
Het project Zoete Toekomst Texel op de boerderij
De boeren op Texel zijn voor hun productie afhankelijk van zoet water. Met het oog op de toename van de verzilting van de bodem en de toenemende droogte is er een aantal jaren geleden gestart met een proefproject om op een aantal boeren bedrijven (2 aangrenzende bedrijven aan de Hoofdweg en 2 aangrenzende bedrijven aan de Postweg) een drainagesysteem aan te leggen dat regenwater opvangt filtert en opslaat in een zoetwaterbel (die drijft op het in de bodem aanwezige zoute water). Het doel is het opgevangen en gezuiverde regenwater op momenten van droogte terug te kunnen geven via datzelfde drainage systeem aan de gewassen die op het land staan.
Mark neemt samen met zijn buurman Henk Broekman van hoeve Zeeland deel aan dit proefproject, in totaal ligt het systeem onder 30 hectare grond.
Dit afgelopen seizoen heeft Mark voor het eerst gewerkt met druppelirrigatie om het meeste rendement uit het beschikbare water in de zoetwaterbel te halen voor zijn gewassen. Het stuk land waar het drainagesysteem onder ligt is dit jaar grasland maar het gaat hem vooral om de bewatering van zijn pootaardappelen. Hij had eigenlijk gebruik willen maken van bovengrondse beregeningshaspels die je ook wel ziet in de kop van Noord-Holland (het lijkt een beetje op een soort waterkanon). Die zijn makkelijker te plaatsen maar de nadelen daarvan zijn dat er veel water verloren gaat door verdamping en doordat water weg waait. Druppelirrigatie wordt in gebieden waar de arbeidskosten lager liggen en droogte heerst zoals in Zuid-Europa vaker toegepast. Het is een gangbare techniek. Mark heeft kilometers druppelslangen net onder de grond aangelegd. Zodat elke druppel direct in de grond bij de plant terecht komt. Alvorens er geoogst wordt, gaan de druppelslangen er weer uit. Volgend jaar gaat hij weer werken met de druppelslangen en het jaar daarop kan hij weer gebruik maken van het stuk grond waar het bestaande drainagesysteem ligt, dat is natuurlijk het meest efficiënt.
Mark is terecht trots op dit proefproject dat Texel en dan met name ook de Eierlandse polder op de kaart zet. Dat het lukt om het zoete water op te kunnen slaan in de grond en dat mensen over de hele wereld komen kijken hoe het hier gaat. Tine geeft aan dat het één van de meest innovatieve wateropslagen in de wereld is. Er zijn in Nederland en internationaal wel meer vormen van ondergrondse water opslag maar alleen hier op dit gedeelte van Texel doen ze een horizontale boring in het zoute grondwater. Dat wordt nergens anders ter wereld gedaan dus het is innovatief. Omdat alles nieuw is, duurt het ook wat langer, met een mooi Engels woord, het is een pilotproject. Op de Postweg is het project nu zo ver dat er sinds een paar weken regenwater opgevangen kan worden. Het opbouwen van de zoetwaterbel gaat jaar voor jaar. In beginsel kun je er de eerste paar jaar nog niet te veel van gebruiken om de balans zoet/zout te bewaren. Hoe groter de zoetwaterbel, hoe meer water je kunt gebruiken.
Eind 2024 hebben Mark en Henk een zoetwatercoöperatie opgericht. Ook dit is een vernieuwende stap. In de coöperatie maken ze afspraken over de waterverdeling, het beheer van de installatie en de verdeling van kosten en het maken van landbouwkundige keuzes zoals de vorm van bewatering. Mark en Henk willen een soort draaiboek maken voor boeren die ook de keuze maken om het systeem aan te schaffen en een coöperatie op te richten.
Omdat het hier om een proefproject gaat heb je te maken met veel instanties waaronder de gemeente en de provincie Noord-Holland. Het waterschap is een hele belangrijke want die regelt het waterbeheer. Voor hen is het belangrijk dat de filtering goed is. Het regenwater wordt via diverse lagen gefilterd op o.a. stikstof en fosfaten. Voor het waterschap en alle overige waterschappen in Nederland, is dit ook allemaal nieuw, dit gaat in overleg met Acacia, daarbij komt nog het maken van nieuwe wetgeving en het verlenen van vergunningen.
Mark heeft ook nog wensen voor de toekomst. Hij zou graag in de winter meer water op willen slaan. Het filteren van het regenwater neemt tijd in beslag en daarom is er nu nog verlies van kostbaar regenwater dat de sloot in stroomt. Mark wil dat graag oplossen door bijvoorbeeld een grotere wateropslag of een oplossing voor de trage filtering.
Hij vergelijkt het proefproject met de uitvinding van de eerste auto. Die liep ook nog niet optimaal en werd gerepareerd en vervangen. Zo is het ook met dit systeem, omdat er in de loop van de tijd complex geworden door het vervangen van klepjes, pompjes en het doen van aanpassingen. Het is niet meer zo logisch ingedeeld. Als je dan nu kijkt naar het recentere systeem van Langeveld en Smit aan de Postweg, dan zijn ze daar eigenlijk begonnen met een nieuwe auto en hij heeft nog die eerste gerepareerde auto. En dat is nu vooruitgang. Hij moet nog in de regen met de auto naar de installatie om daar wat hendels en klepjes te bedienen terwijl Pieter Langeveld dat in zijn luie stoel bij de open haard kan doen met een software programmatje. Mark is er trots op dat het systeem steeds meer de doelen bereikt en er zoveel verbeteringen mogelijk zijn.
Als ik Mark en Tine vraag naar uitrol van het systeem over het hele eiland dan geven ze aan dat het voorlopig nog beter is om te vernieuwen en te verbeteren op de proef locaties. De volgende stap is dan dat private partijen het systeem als een compleet pakket op de markt gaan brengen.
Als laatste nog een recent filmpje over het project waar Mark, een medewerker van Acacia en een aantal overheidsinstanties duidelijk uitleggen hoe de situatie nu is: https://www.ltonoord.nl/actueel/trots-op-succes-van-zoete-toekomst-texel
Hebben jullie nog hobby’s of nevenactiviteiten?
Mark doet graag zaalvoetbal op de dinsdagavond in het Eierlandse Huis. Helaas zit hij nu met een verzwikte enkel (daardoor dus…) maar dat is zijn hobby. Hij heeft in het verleden wel bestuurlijke activiteiten gedaan maar nu even niet. Maar, hij staat er wel voor open als het een functie is die hij bij zichzelf vindt passen.
Tine rijdt op dinsdagavond paard in Den Haag en sport bij een sportschool in Den Burg.
Ze is secretaris in het bestuur van de alumnivereniging voor nationale water trainees dus een landelijke organisatie voor jongere professionals in de watersector. Het doel is op dit moment het opzetten van een netwerk voor waterprofessionals.
Verder is ze veel aan het werk en kost het reizen voor haar werk nogal veel tijd.
Fijn om te praten met 2 bevlogen jonge mensen die snel weer bij Pieter willen gaan kijken hoe de infiltratie daar nu gaat en aangeven na het maken van de foto’s weer lekker aan het werk te gaan.
- Boerderijenboek – geschiedenis en naamgeving van alle boerderijen op Texel hun eigenaren en bewoners, samengesteld door Cor Reij, Cees Hoogerheide en Karel van Empel
Staat te kiek/stond te kiek
Door: Anneke en Leo Saal
Staat te Kiek: Wie is dit? Oplossingen kunnen naar redactie@achterderugediek.nl .
Stond te Kiek:
In stond te Kiek stond Siep de Boer, Siep is jaren slager geweest bij ons op het dorp eerst de winkel bij zijn slagerij en later kreeg hij zijn winkel in de Supermarkt de Plus. Nu heeft hij met Regien een rustig bestaan aan het Keidelplein nummer 16. Hier staat hij op de foto met een race fiets, maar dat doet hij nog steeds.
TOEN en NU
Door: Jan Kersten (TOEN) en Melle Boudewijns (NU)
TOEN en NU toont beelden uit de Cocksdorp en de polders in het verleden en zoveel mogelijk dezelfde beelden nu.
Dit keer appartementen bestemd voor verhuur toeristen op de hoek Klimpstraat-Kikkertstraat.
TOEN:
NU:
Afscheid
Door: Karla van Rooijen – van der Meulen
Na enkele jaren met heel veel plezier stukjes te hebben geschreven voor onze dorpskrant met de naam: “Achter de Rugediek”, zal dit helaas het laatste stuk zijn. Na tien jaar op Texel te hebben gewoond, waarvan de laatste negen jaar aan de Hoofdweg, heb ik geheel onverwachts besloten om het eiland te verlaten. Begin januari zal ik in Alkmaar gaan wonen, in de buurt van mijn kinderen en kleinkinderen.
Ik heb dit besluit snel en onverwacht genomen. Ik was helemaal niet van plan om weg te gaan van het mooie eiland Texel. Ik genoot nog iedere dag van de prachtige natuur, de weidse uitzichten, de prachtige luchten…….allemaal te zien en te beleven vanuit mijn paradijsje aan de Hoofdweg. Ik was heel blij met mijn huis, met mijn mooie grote tuin vol appels, peren, bessen en bloemen…… Ik vond het gezellig met de schaapjes van Dafne van de schaapskudde of de schaapjes van Jan Willem van de Waddel, die zo keurig mijn gras kort hielden. Ik was gehecht aan het theatrale gekrijs van de pauwen van de Halm en hun arrogante blik als ze in mijn tuin bessen kwamen pikken……. Ik genoot zelfs, sinds mijn dakpannen professioneel zijn vastgelegd, van een bulderende
storm rond mijn huis.
Ik vond het iedere keer weer heerlijk om te fietsen langs de Waddendijk, of te wandelen bij de Robbenjager. Iedere keer weer was het spannend of er een zeehondje te zien zou zijn bij Kaap Noord. De strandwandelingen bleven fantastisch. Een tocht met de Vriendschap” was steeds weer geslaagd…..Meedoen met een promotiefilmpje in de Vuurtoren….geweldig….
Op Texel heb ik fijne mensen ontmoet. Eerst via de school, toen ik nog als juf op Stella Maris in Den Burg werkte. Het schrijven voor “Achter de Rugediek” heeft leuke ontmoetingen en gesprekken opgeleverd. Het was leuk en inspirerend om mensen vol vuur en enthousiasme te horen vertellen over hun bedrijf of over hun passie. Vaak was hun bedrijf en wat ze met hun bedrijf voor ogen hadden ook hun passie en ik kwam erachter dat er in Eierland en de Cocksdorp best veel mensen te vinden zijn waarbij dat zo is.
Boodschappen doen bij de PLUS; het voelde iedere keer weer vertrouwd. Het was fijn dat de medewerkers me kenden, me groeten en als er tijd was een praatje maakten. Het is voor de PLUS-mensen misschien heel vanzelfsprekend, maar het is echt heel waardevol dat ze dit doen. Het is vooral heel fijn voor mensen zoals ik, die alleen wonen. De PLUS is ook een handige ontmoetingsplek. Het was voor mij een plek waar ik mensen sprak die ik anders door de drukte van het leven niet zou spreken.
Fijne mensen heb ik ook ontmoet bij het voorlezen. Iedere eerste vrijdag van de maand las ik voor in de bibliotheek en iedere keer weer was dat een feestje. Hele gezellige dames en enkele heren die mij tussen neus en lippen door veel vertelden over hun leven op Texel. Een van hen, een dame die lange tijd bij de Cocksdorp heeft gewoond, heb ik onlangs nog geïnterviewd voor deze krant. Ik kan dit voorleesmoment in de Bibliotheek echt aanraden. Het heet:” Koffie met een boekje” en het begint om 10.30 uur. Omdat er ook ruimte is voor gezellig kletsen en koffie met koek, duurt het ongeveer tot 12.00 uur.
Het werken bij de Voedselbank was een andere ingang voor ontmoeting met Texelaars.
Ieder week weer zetten mensen zich in voor de mensen die op Texel wonen en die zonder ondersteuning niet genoeg te eten zouden hebben voor henzelf en hun kinderen.
Afgelopen zomer kon ik deze hele groep, met dank aan mijn grote gezellige tuin, ontvangen voor een gezellig samenzijn. Een samenzijn wat maakt dat mensen zich weer gemotiveerd willen inzetten!
Helaas is er door het drukke leven van vandaag de dag altijd een tekort aan mensen die tijd en energie hebben om zich als vrijwilliger in te zetten, terwijl een organisatie als de Voedselbank volledig draait op vrijwilligers. En nu ga ik ook nog weg, terwijl geen vrijwilliger daar gemist kan worden…….lieve lezer; denk er nog eens over na!
Met de mensen van het Maartenhuis en de Novalishoeve heb ik vele jaren het Kerstspel opgevoerd. Ook hier kan ik met warmte op terugkijken. Via Texelgezinnen heb ik regelmatig twee bijzondere jongetjes te logeren gehad. Van een aantal avonturen met hen heb ik verslag gedaan in onze krant.
Met mijn kinderen en kleinkinderen hebben we volop genoten van de ruimte en vrijheid rond mijn huis en de vele leuke plekjes en speelmogelijkheden op het eiland. In de beginjaren kwamen mijn kinderen met horden vrienden en hun kinderen kamperen. Grote kampvuren en gezellige maaltijden; het was een groot feest…..tot….. een handhaver ons terrein op kwam om ons op de vingers te tikken. Toen was het uit met de pret, want met zoveel mensen op een particulier terrein kamperen was helaas niet toegestaan.
Gelukkig wisten we dit oprecht niet en hebben we het in onze naïviteit gewoon gedaan…… Nu behoort het tot onze dierbare herinneringen!
Afscheid nemen van Texel.
Het doet om allerlei redenen zeer.
Vanwege de heerlijke natuur. De fantastisch uitzichten en spectaculaire luchten.
Vanwege de vele fijne ontmoetingen met mensen.
Vanwege de bijzondere mooie persoonlijke herinneringen……….
Toch is het een goed besluit. Een verstandig besluit. Ver van de kinderen is bij ziekte niet fijn…. Een grote tuin vraagt veel onderhoud en ik word een dagje ouder…… Er diende zich een schattig vrijstaand huisje aan in Oudorp. Daar ga ik naar toe en daar begin ik ondertussen een klein beetje zin in te krijgen!
En ……een troost….zoals ik nu zeer regelmatig naar Alkmaar ga voor bezoek aan familie
en vrienden, zo zal ik in de toekomst de tocht in omgekeerde richting maken, want natuurlijk….. Texel zit voor altijd in mijn hart!
Nieuws van de gemeente
Voedselbank Texel verhuist naar nieuw onderkomen in De Bolder
De Texelse Voedselbank heeft een nieuw onderkomen gevonden en is dit najaar verhuisd naar De Bolder aan de Reijer Keijserstraat in Den Burg. De sleuteloverdracht heeft plaatsgevonden op maandag 30 september om 14.00 uur, in aanwezigheid van wethouder Remko van de Belt en secretaris Karla van Rooijen en coördinator Theo Veenstra van de Voedselbank. Vanaf november is de voedselbank open op de nieuwe locatie.
Passende locatie
De Bolder is een passende locatie: centraal gelegen, goed bereikbaar en met optimale mogelijkheden voor bevoorrading. Ook kan de Voedselbank er haar voorzieningen – zoals het uitgiftepunt en het magazijn – beter en efficiënter inrichten. Daarbij biedt de locatie meer privacy voor cliënten en meer ruimte voor vrijwilligers om voorbereidend werk te verrichten.
De Voedselbank was al langere tijd op zoek naar een geschikte locatie. Het huidige onderkomen in het Rode Kruisgebouw aan de Jonkerstraat bleek te klein en moet vanaf oktober bovendien weer volledig beschikbaar zijn voor het Rode Kruis.
Wethouder Remko van de Belt benadrukt het belang van de verhuizing: “De gemeenteraad vroeg ons om de Voedselbank te helpen met het zoeken naar een nieuw onderkomen. Ik ben blij dat ons dat gelukt is; In dit pand krijgt de Voedselbank de ruimte en voorzieningen die passen bij de belangrijke rol die zij vervult voor inwoners die dat nodig hebben”.
Voedselbank-voorzitter Iris van der Burgh vult aan: “We zijn ontzettend blij met de nieuwe ruimte. Dit stelt ons in staat om ons werk beter te kunnen doen waardoor de deelnemers duurzaam gebruik kunnen (blijven) maken van de voedselbank.”
Vanaf november is de voedselbank open op de nieuwe locatie en wordt de ruimte verder ingericht. Daarna zal er nog een feestelijke opening plaatsvinden.
Blijf kijken!
Door: Klaas de Jong
Het eclipskleed van de eend
Vogels komen en vogels gaan. De vogeltrek van ’25 zit er grotendeels weer op, de vogels zijn massaal naar het zuiden gevlogen en de vogels uit het noorden zijn hier aangeland om te overwinteren. En ook terug van weggeweest is de Brileider. Dit voorjaar voor het eerst op Texel, wat zeg ik, voor het eerst in Nederland en nog maar voor de derde keer in Europa, maar van januari tot en met mei heeft de vogel, die normaalgesproken alleen voorkomt in de Beringzee tussen Siberië en Alaska, heel veel vogelaars blij gemaakt. Groot was dan ook de teleurstelling toen de vogel, na nog slechts een paar waarnemingen in juni, uit het zicht verdween en niet meer opdook.
Maar nog groter was de verrassing toen hij op 7 oktober weer vrolijk op de Waddenzee ter hoogte van het Wagejot zwom! Niet meer zo mooi als in het voorjaar, maar wel nog even zeldzaam als daarvoor, dus opnieuw kwamen enorme aantallen vogelaars, waaronder ook spijtoptanten die hem van het voorjaar voorbij hadden laten gaan, naar het eiland om deze spectaculaire zeldzaamheid te aanschouwen. Enigszins teleurgesteld was men wel, door het sterk veranderde (en niet ten goede) uiterlijk van de vogel.
Bij eenden zit dat als volgt: eenden ruien twee keer per jaar. De paarvorming vindt bij eenden plaats in de winter. Dan zijn ze dus op hun mooist. Indruk maken op de vrouwtjes en mooier zijn dan alle andere mannetjes, daar stoppen ze veel energie in. En mooie veren kosten nu eenmaal veel energie om aan te maken. Zodra het broedseizoen voorbij is (in juni) ruien eenden dus naar een saaier en dus ook energiezuiniger kleed. Ze hoeven dan op niemand meer indruk te maken en krijgen dan vaak bruine kleuren, waardoor ze veel meer op vrouwtjes eenden gaan lijken. Vrouwtjes eenden hebben jaarrond onopvallende veren, omdat ze in het open veld zitten te broeden.
Het zou dus een beetje suf zijn om het mooiste kleed van een eend, net als bij bijvoorbeeld zangvogels, het zomerkleed te noemen, want ze hebben het juist in de winter en zodra het eind juni zomer wordt, zijn ze het alweer kwijt. Bij eenden spreken we daarom niet van zomer- en winterkleed, maar van prachtkleed (of broedkleed) en eclipskleed. Het eclipskleed hebben ze dus grofweg van juni tot december en het prachtkleed van december tot juni.
‘Onze’ Brileider laat dit fantastisch zien, want ik kan foto’s van allerlei eenden in pracht- of eclipskleed laten zien, maar van de Brileider weten we zeker dat het telkens precies hetzelfde individu is! Nu maar hopen dat-ie komende winter blijft en weer zijn uiterste best gaat doen om indruk te maken op de vrouwtjes van ‘onze’ Eiders.
Blijf kijken!
www.vogelsoptexel.nl
Texels Welzijn
Heb je vragen op het gebied van welzijn, leefbaarheid en maatschappelijke ondersteuning of wil je een afspraak maken voor een huisbezoek? Neem dan gerust contact op.
Texels Welzijn – Tel. 0222 312696 – welzijn@texelswelzijn.nl
Voor als het even écht niet meer lukt
Struun TX – noodhulp voor Texelaars
De kringloopwinkel van Struun TX is inmiddels wel bij iedere Texelaar bekend. Wat (nog) niet iedereen weet, is dat een groot deel van de opbrengst van de spullenverkoop ten goede komt aan Texelaars die te maken hebben met een noodsituatie. Mensen die tijdelijk in de knel zitten, bijvoorbeeld door geldproblemen, tegenslag, ziekte of andere zorgen hebben soms een helpende hand nodig om hun nood op te lossen. Struun TX biedt snelle laagdrempelige noodhulp, zonder ingewikkelde regels.
Voor wie?
Struun TX is er voor Texelaars die:
• tijdelijk in een moeilijke (nood)situatie zitten
• geen beroep kunnen doen op hun eigen netwerk
• buiten de bestaande regelingen vallen
• die na de hulp van Struun TX uit de nood zijn
Vertrouwelijk en anoniem
Hulp vragen is moeilijk. Dat begrijpen we goed. Daarom maken we onze hulp zo laagdrempelig mogelijk. Hiervoor werken we samen met Texels Welzijn. De welzijnswerkers van deze organisatie kennen de voorwaarden van Struun TX en verzorgen de hulpaanvragen. Struun TX weet niet voor wie de hulp is bedoeld; de aanvrager blijft anoniem. Alleen de behandelaar bij Texels Welzijn weet om wie het gaat.
Iemand aanmelden
Verkeer jij in een (dreigende) noodsituatie? Aarzel dan niet en neem contact op met Texels Welzijn. Zij zullen je helpen met het indienen van een (anonieme) aanvraag. Ben je mantelzorger, hulpverlener of kom je regelmatig bij iemand thuis die in nood is en heel hard hulp nodig heeft? Ook dan kun je Texels Welzijn inschakelen voor een hulpaanvraag.
Mail naar welzijn@texelswelzijn.nl of bel met 0222-312696. Samen kijken we wat er mogelijk is.
Texelfonds kan bijspringen!
Het Texelfonds is een lokaal gemeenschapsfonds dat initiatieven ondersteunt die bijdragen aan de kwaliteit van leven op Texel. Soms lukt het ouders niet om de sport of hobby van hun kinderen te bekostigen – denk aan een lidmaatschap van een sportvereniging, muziek- of danslessen, theater, beeldende kunst of zwemles. In die gevallen kan het Texelfonds bijspringen!
Voor wie?
De regeling is bedoeld voor Texelse kinderen en jongeren van 0 tot 18 jaar waarvan de ouders geen recht hebben op bijzondere bijstand, maar wel een laag inkomen hebben.
Hoe werkt het?
- Ouders nemen contact op met Texels Welzijn (0222-312696 welzijn@texelswelzijn.nl).
- Texels Welzijn bekijkt samen met hen of ze in aanmerking komen.
- Na een positief advies betaalt het Texelfonds rechtstreeks aan de vereniging of organisatie.
Wat kan er aangevraagd worden?
• Maximaal €300,- per kind per kalenderjaar (2025 en 2026).
• Voor het behalen van een zwemdiploma: eenmalig maximaal €600,-.
• Jaarlijks is er €10.000,- beschikbaar.
Eerste uitgave van het Mantelzorg ABC – Texel
Dit boekje is bedoeld als een praktische gids vol informatie, handige verwijzingen en tips voor mantelzorgers maar ook hun zorgvragers bijv. partner, een ouder, kind of andere naaste.
Dit is de eerste uitgave van het Mantelzorg ABC. “We beschouwen het als een levend document: de wereld van mantelzorg verandert voortdurend, en ook de ervaringen van mantelzorgers zelf bieden waardevolle lessen. Daarom nodigen we mantelzorgers uit om aanvullingen en suggesties met ons te delen. Samen kunnen we dit boekje laten groeien tot een nog vollediger en praktischer hulpmiddel voor iedereen die zorgt voor een ander,” zegt Cobie Daalder, mantelzorgconsulent en welzijnswerker.
Het Mantelzorg ABC is gratis verkrijgbaar bij het Mantelzorgsteunpunt Texel | Texels Welzijn, Beatrixlaan 43 in Den Burg.
Texel Airport
Door: Mike de Bruijn
De laatste jaren heeft Texel International Airport vaker last gehad van overvloedige regenval, waardoor de hoofdbaan 21-03 niet altijd ‘open’ was. Dat is de baan die parallel loopt aan de Postweg. In 2003 is de baan voorzien van lavakorrels in de toplaag tijdens de laatste reconstructie. Toen is het hele vliegveld ook opnieuw gedraineerd, zijn delen van het terrein opgehoogd en zijn bijna alle sloten voorzien van natuurvriendelijke oevers. De (gedeeltelijke) sluiting van de baan was vaak in het naseizoen,
maar ook in de zomer bij hevige buien. Mede daardoor zijn de vliegbewegingen in de laatste jaren afgenomen. Om de daling te stoppen moest er actie worden ondernomen.
Verschillende scenario’s zoals een grote reconstructie als ruim 20 jaar terug of zelfs een verharde baan zijn onderzocht. Ook heeft Texel International Airport samen met To 70 (een gerespecteerd aviation consultancy kantoor) en stakeholders een toekomstvisie ontwikkeld. In deze visie is duurzaamheid heel belangrijk, maar een luchthaven kan niet zonder een goede start- en landingsbaan. Als de luchthaven in de komende jaren haar ambitieniveaus wil halen, dan moet er geïnvesteerd worden in de baan.
Binnen de toekomstvisie past geen harde baan (past niet bij Texel én duur in aanleg en onderhoud), maar wel een ‘groene’ baan. Honderden vliegvelden in de wereld hebben gekozen voor verbetering van hun ‘onverharde runway’ met plastic/kunststof matten. Hier zijn verschillende soorten van op de markt. Na uitgebreid onderzoek hebben wij gekozen voor Terra Grid van Novus HM. Dit Duitse bedrijf is dit jaar overgenomen door het Deense Danrec. De matten zijn van 100% gerecycled plastic gemaakt en hebben een hoge draagkracht.
Ook bestaat de baan na installatie van de matten voor meer dan 50% uit gras en is er veel ruimte voor het bodemleven. Texel Airport financiert deze investering uit eigen middelen.
Op maandag 27 oktober werd begonnen met de installatie van de Terra Grid. Deze matten worden geplaatst en aan elkaar geklikt op de bestaande gezonde grasmat. Er is vooraf geen bewerking nodig. Daarna worden de matten in de toplaag gewalst, zodat de matten geen
kant meer op kunnen en er een mooie baan ligt die veilig gebruikt kan worden. Zowel het leggen van de matten als het walsen moet zorgvuldig en precies gebeuren.
Op vrijdag 7 november is de laatste mat gelegd. Dankzij Loonbedrijf Smit, gebruikers van vliegveld Texel, vrijwilligers en Team Texel Airport is er 36.000 m2 Terra in tien werkdagen gelegd. Vervolgens hadden we nog twee weken nodig om de matten goed in de toplaag te krijgen. Op zaterdag 22 november is de baan weer in gebruik worden genomen.
Tijdens de werkzaamheden was de baan gesloten, maar konden we nog wel gebruik maken van de dwarsbaan. Die baan hebben we normaal gesproken zelden in gebruik, omdat deze aanzienlijker korter is én deze ongunstig ligt voor de omgeving. De vliegtuigen vliegen dan over of langs De Slufter en De Muy, maar nood breekt wet. Met name bij stevige noordwesten- of zuidoostenwind wijken we vanwege de veiligheid uit naar deze baan. Afgelopen maand is daarom de baan wat vaker gebruikt dan Eierland gewend is.
Vanaf 22 november kunnen we weer veilig gebruik maken van de ‘lange baan’ en kunnen we ook weer de maatschappelijke vluchten faciliteren, zoals de diverse milieuvluchten en ‘telvuchten’ (zeehonden, bruinvissen en (zee)vogels).
Overigens willen we ook nog belijning aangeven op de baan, zodat vanuit de lucht de baan goed zichtbaar is. Daar horen ook baannummers op, zoals internationaal gebruikelijk is op verharde luchthavens. Bij veel onverharde vliegvelden worden ook markeringen gebruikt, dus daar zullen we niet uniek in zijn. In de komende tijd zullen we de markeringen met de hand aanbrengen. Het zijn witte plaatjes die we met een rubberen hamer in de matten moeten slaan, dus daar gaat nog wel wat tijd in zitten.
We zijn nu al trots op het resultaat en hopen op deze manier voorbereid te zijn op nattere tijden. Ook in droge tijden zullen we voordeel hebben van de matten, want het gras wordt beter beschermd. De laatste jaren zagen we de baan verzanden in het voorjaar en/of zomer en dat is op Texel slecht tussentijds te herstellen. Daar heb je veel water voor nodig en dat is op Texel niet voor handen. Tevens blijft de baan in gebruik en zal het gras niet eenvoudig gaan groeien. Met de keuze voor de Terra Grid zullen we dit probleem ook afdoende getackeld hebben.
Buurthuis Bethel
Door: Sandra Hooijschuur
🌻 Frisse wind door Buurtvereniging De Bethel!
Na een paar stille jaren mede door corona en het verdrietige afscheid van onze oud-voorzitter Cees Hooijschuur waait er weer een frisse wind door Buurtvereniging De Bethel. Tijdens onze eerste algemene ledenvergadering in lange tijd is er weer volop leven in de vereniging geblazen. Er zijn nieuwe gezichten bijgekomen in het bestuur en die stellen we graag even aan jullie voor:
• Sandra Hooijschuur – voorzitter
• Jos Witte – algemeen bestuurslid
• Marc Kooiman – algemeen bestuurslid
• Inge Hooijschuur – secretaris
• Jan Ravenstijn – penningmeester
Samen willen we De Bethel weer maken tot die gezellige plek waar de buurt elkaar ontmoet. Ook op het terrein zelf gebeurt er van alles. Zo is er een stukje grond aangekocht van buurman meneer Flens, waardoor De Bethel wat extra ruimte krijgt. Er zijn plannen om de brug te vernieuwen, een nieuw hek te plaatsen en misschien zelfs een internetverbinding aan te leggen zo kunnen we in de toekomst nog meer leuke dingen organiseren.
De klaverjasclub is inmiddels alweer met veel goede moed begonnen en speelt om de week op donderdagavond. Ze zijn ook nog op zoek naar nieuwe spelers, dus geef je snel op als je zin hebt in een gezellig potje kaarten!
Het Keezenspel wordt elke eerste vrijdag van de maand gespeeld. Hier mag vrijblijvend worden aangeschoven voor een gezellige avond vol plezier en ontmoeting.
Voor wie gewoon even wil bijpraten of kennis wil maken met buurtgenoten: vrijdag 29 november staan de deuren open voor een bakkie koffie van 10.00 tot 12.00 uur.
En om het nieuwe jaar samen goed te beginnen, nodigt het bestuur iedereen van harte uit om op zaterdag 10 januari van 14.00 tot 16.00 uur gezellig met elkaar het glas te heffen op een mooi en gezond 2026!
Wist je trouwens dat De Bethel ook te huur is? Ideaal voor een verjaardagsfeestje, familie-bijeenkomst of een leuke cursus of workshop. Neem gerust contact op met Sandra Hooijschuur via 06-52482311 als je interesse hebt of meer informatie wilt.
We zijn ook te volgen via onze Facebook-pagina daar vind je het laatste nieuws, leuke foto’s en aankondigingen van activiteiten.
Tot slot: we kunnen altijd leuke ideeën en helpende handen gebruiken. Dus heb je zin om iets te organiseren, mee te denken of gewoon af en toe een handje te helpen? Laat het vooral weten!
Samen maken we De Bethel weer het gezellige hart van onze buurt. 💛
Contact met de gemeente
Iets melden
Opstaande stoeptegel? Berm kapot? Gevaarlijke verkeerssituatie? Parkeeroverlast? Vernielingen? Ongedierte? Wateroverlast? Rondslingerend afval? Stel de gemeente op de hoogte! Samen houden we het eiland opgeruimd en veilig. Een melding maken kan online via www.texel.nl/ietsmelden
Wegwerkzaamheden
Waar wordt er aan de weg gewerkt, zijn er omleidingen? Blijf op de hoogte via www.texel.nl/werkaandeweg
Witgoed omruilen voor 1 december a.s.
Huurt u een woning? En heeft u in het jaar 2023 of 2024 energietoeslag van gemeente Texel gehad? Dan kunt u tot 1 december a.s. een voucher (een bon) van € 750,- aanvragen (mits u nog niet eerder de voucher heeft ontvangen). Met de voucher kunt u uw oude wasmachine, koelkast, vriezer, droger of kookplaat van minimaal 6 jaar oud omruilen voor een energiezuinige wasmachine, warmtepompdroger, koel-vriescombinatie, vriezer of inductiekookplaat. Let op: heeft u al een voucher in uw bezit, besteed die dan voor 1 december a.s.
Meer info en voucher aanvragen via: www.texel.nl/witgoed
Texel Isoleert! Gratis advies en subsidie
De gemeente Texel is gestart met de lokale isolatieaanpak Texel Isoleert! – hiermee helpt de gemeente inwoners bij het isoleren van hun woning door het geven van gratis advies en subsidie tot maximaal € 2.700.-.
Woningeigenaren met een woning met een maximale WOZ-waarde van €600.000 kunnen via www.texel.nl/texelisoleert een check doen om te zien of ze in aanmerking komen voor deelname. Vallen ze binnen de doelgroep Texel Isoleert! dan kunnen ze gratis isolatieadvies krijgen van Klimaatroute en subsidie aanvragen voor isolatiemaatregelen.
“Met Texel Isoleert! maken we verduurzamen voor iedereen toegankelijk,” zegt wethouder Rikus Kieft. “Een goed geïsoleerde woning is comfortabel, energiezuinig en klaar voor de toekomst.”
Meer informatie over de aanpak Texel Isoleert! en de voorwaarden op www.texel.nl/texelisoleert
Samen zorgen we voor een warm, comfortabel en toekomstbestendig Texel.
Vraag op tijd de gemeentepolis aan
Inwoners van Texel met een laag inkomen kunnen ook dit jaar weer gebruikmaken van de gemeentepolis. Dit is een speciale zorgverzekering die de gemeente samen met Univé aanbiedt. De verzekering zorgt ervoor dat u goed verzekerd bent, zonder dat het te veel kost.
De gemeentepolis is bedoeld voor mensen met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm en met weinig spaargeld. U betaalt de premie voor de basisverzekering zelf. De gemeente betaalt de premie van de aanvullende verzekering. Zo bent u extra goed verzekerd, bijvoorbeeld voor tandzorg of fysiotherapie.
Het aanvragen van de gemeentepolis kan vanaf 10 november. Wilt u meedoen? Zorg dan dat u uw aanvraag uiterlijk 31 december afrondt. Zo weet u zeker dat alles op tijd geregeld is voor het nieuwe jaar.
Meer informatie en het aanvraagformulier vindt u op: www.texel.nl/gemeentepolis.
Heeft u vragen of hulp nodig bij het invullen? Neem dan contact op met het Sociaal Team Texel via telefoonnummer 14 0222 of stuur een e-mail naar gemeente@texel.nl.
Elektrische laadpaal aanvragen
Heeft u een elektrische of hybride auto? En woont of werkt u op Texel? Als u aan de voorwaarden voldoet, kunt u een publieke laadpaal aanvragen. De laadpaal wordt dan dichtbij uw woning of werklocatie geplaatst op een openbare parkeerplaats. Het aanvragen en laten plaatsen kost niets, u betaalt alleen voor de afgenomen stroom. Kijk voor de voorwaarden en informatie over aanvragen op: www.texel.nl/laadpalen .
Durperhonk
Inhoudsopgave